Ellen Luts, Magalie Beliën en Liesbet De Backer

REVALIDATIE


Revalideren na COVID-19

Magalie Beliën, kinesiste

Bij de start van de coronapandemie gingen we samen met artsen, verpleegkundigen en kinesitherapeuten op zoek naar manieren om deze ‘nieuwe’ patiënten te helpen. Al snel merkten we dat ademhalings- en bewegingstherapie geen onbelangrijke factoren waren in het herstelproces.

Bij het naderende ontslag was het einde van de revalidatie vaak nog niet aan de orde. Enige tijd na ontslag werden patiënten gecontacteerd met vragen i.v.m. deze klachten en het verloop in de thuissituatie. Hieruit kon een aanzienlijke groep patiënten worden geïncludeerd voor revalidatie na COVID-19.

Populatie

Sinds de aanvang van het ambulante programma in mei 2020 startten 46 patiënten met deze corona­revalidatie. De aanmelding gebeurde spontaan, op doorverwijzing van de arts of uit de periferie. De patiënten hebben een gemiddelde leeftijd van 58 jaar. Met een jongste deel­nemer van 24 jaar en een oudste van 80 jaar merken we dat Miss Rona niet naar leeftijd kijkt. De populatie bestaat uit 56% mannen en 44% vrouwen.

Assessment

We merken dat het doormaken van een besmetting met COVID-19 een grote invloed heeft op het fysieke en psychische welzijn. Patiënten ver­zwakken, ervaren kortademigheid bij dagelijkse bezigheden en zitten met een toegenomen gevoel van vermoeidheid. Vaak blijven deze symptomen nog een tijd aanwezig na de besmetting.

Bij aanvang van het revalidatie­programma worden patiënten getest. Het assessment bestaat uit een 6 Minuten Wandeltest (6MWT), een meting van de hand­knijpkracht, quadricepskracht en respiratoire spierkracht. Na 18 revalidatiesessies testen we opnieuw om de evolutie te evalueren. Naargelang de resultaten wordt de revalidatie verdergezet of beëindigd.

In mei 2020 startten we met een voltijds revalidatieprogramma van 8 weken tot eind juni 2020. Enkele erg belaste patiënten werden verder behandeld tot eind augustus 2020. In januari 2021 zijn we opnieuw gestart met een halftijds revalidatieprogramma voor een periode van 6 weken. Dit programma wordt beperkt aangehouden om ook de nieuwe instroom aan patiënten te kunnen blijven opvangen.

Bij aanvang van de revalidatie merkten we dat er gemiddeld genomen overgewicht aanwezig was in de patiënten­populatie (BMI 30.5 kg/m2). 15% van de patiënten startte de training met een gezond gewicht, 45% met overgewicht, 40% had obesitas waarvan 25% morbide obesitas. Niemand had ondergewicht.

This video has been disabled until you accept marketing cookies.Manage your preferences here or directly accept targeting cookies

Een aanzienlijk aantal patiënten ervaart mentale en cognitieve problemen en/of angsten sinds het doormaken van de infectie.

Trainingsmodaliteiten

De revalidatie werd opgezet met respect voor de nodige veiligheidsvoorschriften: een minimale afstand van 1,5 m, gebruik van mondmaskers voor personeel en patiënten, ontsmetten van de toestellen na gebruik en het desinfecteren van de handen bij het binnenkomen en verlaten van de zaal. Patiënten volgen het oefenprogramma 2 à 3 maal per week. Conditietraining met de nodige aandacht voor intervaltraining wordt gecombineerd met krachttraining van de bovenste en onderste ledematen. De opstart steunt op de ervaring die we hebben vanuit de pulmonaire revalidatie.

Indien nodig kan de revalidatie gecombineerd worden met onder­steuning uit de verschillende disciplines: logopedie, ergotherapie, sociale en psychologische dienst. Patiënten worden geïnformeerd over de mogelijkheid tot psychologische ondersteuning en indien nodig door­verwezen. Een aanzienlijk aantal patiënten ervaart mentale en cognitieve problemen en/of angsten sinds het doormaken van de infectie. De psychologische begeleiding vormt daarom een essentieel onderdeel van de revalidatie. De sociale dienst volgt de patiënten individueel op met betrekking tot hulp in de thuissituatie, rechten rond de medische omkadering en werkhervatting.

Resultaten

Aan het einde van het revalidatie­programma worden patiënten opnieuw getest om de vooruitgang te objectiveren. Bij aanvang hadden patiënten een gemiddelde inspiratoire spierkracht van 62% en expiratoire spierkracht van 56%. De handknijpkracht was gemiddeld 72% van de verwachte waarden, de quadriceps gemiddeld 73%. Op de 6 Minuten Wandeltest (6MWT) werd een gemiddelde afstand van 64% behaald.

Aan het einde van de revalidatie geven patiënten aan dat er een duidelijk verschil merkbaar is in vergelijking met de start van de behandeling. Patiënten behaalden een vooruitgang van 14 procentpunt voor inspiratoire spierkracht en 12 procentpunt expiratoire spierkracht. De handknijpkracht en quadricepskracht namen gemiddeld met 8 en 24 procentpunt toe. De wandelafstand verbeterde met 18 procentpunt.

Bedankt aan alle leden van het revalidatie­team voor de flexibiliteit om ook deze nieuwe patiëntenpopulatie te helpen.