SCREENING


Psychofarmaca bij zwangerschap moeten niet leiden tot paniek

Dr. Sven Estercam, psychiater

Zwanger worden en zwanger zijn is iets waar velen lang naar uitkijken en heel wat inspanningen voor doen. Iedereen neemt deze beslissing vanuit een uniek kader. Soms lukt het niet onmiddellijk of lijkt het zelfs helemaal niet te lukken. Bezorgdheid en vragen over het waarom steken dan de kop op en kunnen een onhoudbare stress veroorzaken die zich uit in zowel psychische als fysieke klachten. Sommigen hebben het voor hun zwanger­schapswens psychisch al moeilijk (gehad), maar besluiten toch de stap naar het ouderschap te zetten.

Dat ook psychisch kwetsbare mensen moeilijke zaken niet uit de weg gaan, verdient respect. Begeleiding en beschikbaarheid zijn natuurlijk wel belangrijk om hen het gevoel te geven dat het kan en mag en dat hun keuze ondersteund wordt. Voor weer een andere groep verloopt de perinatale periode dan weer moeilijk, het prille ouderschap valt dan ook niet te onderschatten.

Wanneer de eigen copingstrategieën tekortschieten en omgevingsfactoren ongunstig evolueren waardoor de draag­kracht overschreden wordt, uit zich dit vaak in psychiatrische problemen. Dit vraagt de nodige aandacht, maar paniek is echter niet nodig. Er zijn heel wat professionele zorg­verleners met kennis van zaken die begeleiding kunnen bieden.

Psychofarmaca zijn veilig en soms noodzakelijk

Ook wat psychofarmaca betreft, toont wetenschappelijk onderzoek aan dat deze wel degelijk een plaats kunnen hebben in de behandeling. Het is dus niet nodig om abrupt met deze medicatie te stoppen.

Er moet constructief en rekening houdend met de wensen van de toekomstige ouders naar een oplossing gezocht worden. Antidepressiva zijn relatief veilig, zowel voor de moeder als het kind. Er bestaat al lang een consensus dat in bepaalde situaties net het niet nemen van medicatie schadelijk is. Een lang­durige onbehandelde stresssituatie kan op korte en lange termijn gevolgen hebben, voor zowel de moeder als de baby als de relatie tussen beiden.

Vooral bij complexe psychiatrische problemen zoals psychotische en ernstige persoonlijkheidsstoornissen of majeure depressies met suïcidale neigingen is opvolging met medicatie van nabij een absolute noodzaak.

Door een nauwkeurige multidisciplinaire risico-analyse worden de verschillende behandelopties vanuit elk perspectief onder de loep genomen en worden de voor- én nadelen van een eventuele behandeling met medicatie afgewogen. Dit advies wordt dan teruggekoppeld aan de zwangere, die zo een wetenschappelijk onderbouwde behandeling kan volgen.