GENEES-KUNST


Afrekenen met de demonen in je hoofd

Dr. Fons Henckens, kinderarts

Het provocerende, expressieve werk van Francis Bacon (1909 - 1992) wordt beschouwd als een van de belangrijkste kunstuitingen van het naoorlogse tijdperk. Voor zijn werk worden momenteel enorme bedragen betaald.

Het leven van de kunstenaar

Francis Bacon werd geboren in Dublin als zoon van een voormalig Brits legerofficier die zijn geld verdiende met het fokken van racepaarden. Het gezin Bacon had naast Francis nog twee zonen en een dochter. Francis werd genoemd naar een verre voorvader van de familie: de 17de eeuwse filosoof Francis Bacon.

Francis' jeugd verliep ongelukkig en dat zou meteen het karakter van al zijn latere schilderijen bepalen. Vader Bacon was een autoritair man die zijn zoon vaak sloeg en zijn moeder leidde een teruggetrokken en zwijgzaam bestaan. De andere twee zonen overleden al in hun kindertijd waardoor vader Bacon al zijn aandacht op de jonge Francis vestigde. Hij hoopte dat zoonlief legerofficier zou worden, maar Francis dacht daar zelf heel anders over.

Hij was een dromer die het liefst liep te fantaseren in plaats van te sporten. Ook leed hij aan astma, waardoor hij allergisch was voor paarden (en paardrijden was in die tijd een vereiste voor een officier). De reeds broze band tussen vader en zoon verslechterde toen Francis zijn vader vertelde dat hij homoseksueel was en dat hij kunstenaar wilde worden. Vader wilde geen contact meer en schopte Francis het huis uit toen hij hem op een dag voor de spiegel betrapte, gehuld in moeders ondergoed.

Als jongeman reisde Francis naar Duitsland en Frankrijk om zich nadien in Londen te vestigen en een carrière te starten als autodidact. Zijn onderwerpen hebben vaak betrekking op geweld, seksualiteit en religie. Zelf had Bacon ook sterke sadomasochistische neigingen.

Three Studies for Figures at the Base of a Crucifixion

Als kunstenaar brak Francis door met het werk Three Studies for Figures at the Base of a Crucifixion (1944). Compositie vormt het belangrijkste onderdeel van het schilderij. Bacon experimenteerde net zo lang tot hij de juiste verhouding vond tussen vorm, kleur en diepte. Hierbij was de leegte even belangrijk als de vormen en figuren zelf.


Volgens Bacon was het maken van composities dan ook zijn enige drijfveer als kunstenaar: structuur scheppen in de chaos die zijn eigen leven was. Alle figuren en vormen hadden, tot in de kleinste details, een speciale betekenis in Bacons leven. Alleen door ze in een strakke compositie te plaatsen, kon hij met zijn obsessies afrekenen.


Er kwam heel wat oefenen en experimenteren aan te pas om tot zulke composities te komen. Bacon maakte dan ook vaak tientallen schilderijen over hetzelfde onderwerp, net zo lang totdat hij de ultieme compositie vond.


Steeds terugkerende beelden die door Bacons hoofd spookten en waarmee hij wilde afrekenen waren de kruisiging, drieluiken, het portret van Velázquez, de zelfmoord van zijn geliefde George Dyer, schilderijen van Vincent Van Gogh, de menselijke mond, geweld, roofdieren en röntgenfoto's. Al deze figuren en thema's keerden constant terug in zijn werk.

“Francis creëerde meerdere schilderijen waarop een opengesperde mond is afgebeeld, een referentie naar de astma waaraan hij als kind leed.”

Interessante tentoonstellingen

Hyperrealism Sculpture - Ceci n'est pas un corps.

La Boverie, Luik

Nog tot 3 mei 2020

De Domijnen presenteert – Selectie van bekende meesters

CC Maasmechelen

Nog tot 10 januari 2020