RADIOLOGIE


Beeldvorming van de ziekte
van Ménière

Endolymfatische hydrops, ofwel zwelling van deze vochtruimte van het binnenoor, wordt geassocieerd met de ziekte van Ménière.

Dr. Christoph Kenis, radioloog

Wat is de endolymfatische ruimte?

Dit is het kleinste vochtcompartiment van het binnenoor. Dit vocht bevindt zich in de scala media en die ligt tussen de scala vestibuli en scala tympani die gevuld zijn met perilymfe. Deze laatste twee compartimenten zijn goed te beoordelen op conventionele MRI-sequenties omdat ze voldoende vocht bevatten.

In het vestibulum, dat hoofdzakelijk ook gevuld is met perilymfe, bevinden zich nog twee kleine bewegingsdetectoren die gevuld zijn met endolymfe, namelijk de sacculus en utriculus.

MRI met contrastvloeistof

In het laatste decennium is er veel werk verricht om deze endolymfatische ruimte met MRI in beeld te brengen. Dit is mogelijk omdat contrastvloeistof penetreert in de perilymfe, maar niet in de endolymfe. Zo kan de niet-contrasthoudende endolymfatische ruimte gezien worden als een negatief contrastvullingsdefect. De permeabiliteit van de bloedperilymfebarrière is trouwens ook hoger bij Ménière-patiënten

In de beginfase werd er contraststof doorheen het trommelvlies in het middenoor geïnjecteerd, maar nu gebeurt dit via intraveneuze weg. Het beste resultaat wordt verkregen door de contrastvloeistof 4 uur op voorhand en in een dubbele dosis in te spuiten. De endolymfatische hydrops is dan zichtbaar doordat deze gezwollen endolymfatische ruimte de met contrast gevulde perilymfatische ruimte verdringt (zie figuur hieronder).

Axiaal 3D FLAIR MRI-beeld van een 76-jarige man met klinische verdenking op linkszijdige ziekte van Ménière

In de linker cochlea is er een lichte zwelling van de scala media, die zichtbaar is als donkere uitsparing, met eronder het witte contrast in de perilymfe van de scala tympani (zie pijlpunten). In het linker vestibulum is er ook een forse zwelling van het sacculus-utriculus complex (zie pijl links) in vergelijking met de normale kant rechts. Daar is de cochlea volledig wit gevuld met contrast en is de utriculus in het vestibulum van normale grootte (zie pijl rechts).

“De exacte verklaring voor de relatie tussen endolymfatische hydrops en de ziekte van Ménière is tot op heden nog niet volledig uitgeklaard en bij tot 30% van de Ménière-patiënten vinden we geen afwijking op de MRI.”

In de literatuur meende men de hydrops enkel goed te kunnen diagnosticeren op MRI scanners met de zwaardere magneetsterkte 3 Tesla, om de hoge resolutie te kunnen bekomen voor visualisatie van deze zeer kleine structuren.

Na enig afstelwerk en proeftesten zijn we er dit jaar in geslaagd om de endolymfatische hydrops ook te kunnen aantonen op onze 1.5 Tesla scanner. De sequentie duurt ongeveer 16 minuten, waardoor het erg belangrijk is deze hele tijd goed stil te liggen.